فرهنگ1 و آینده ما

*عبداالمجید نعمت اللهی

مقدمه:                                                             

با نگاهی به جامعه امروزی میتوان آینده ای را دید که همگان در چگونگی آن در اندیشه فرو می روند اگر در ترسیم این چشم انداز با نگاه جامعه شناختی به موضوع بپردازیم تا اندازه زیادی می توان به هدف مورد نظر نزدیک شویم.اندیشه و نگاه علمی به وضعیت جوامع دیگر که مسیری همسو و هم جهت با ما را طی  نمودند،و نگاه ژرف پدیدار شناسانه به نظر گاه اندیشمندان گذشته و حال می تواند نگاه ما را به راهی روشن هدایت نماید که دوجنبه مثبت و منفی آن را با اندکی اختلاف در آینده مشاهده خواهیم نمود سوال اساسی این است که اگر بپذیریم که وضعیت فرهنگی ما نسبت به گذشته تغییر محسوسی دارد و شواهد فرهنگ پذیری2 قابل مشاهده است از طرفی فاصله بخشی از جامعه با بخش دیگری از جامعه یا به تعبیر دیگر نسل جدید و نسل گذشته به عینه دیده می شود واختلاف و تعارض بین نسل جدید و نهاد های اجتماعی روز به روز افزایش می یابد. اولاً در مورد علت یابی آن به کنکاش بپردازیم و ثانیاً آینده را از همین طریق به نمایش بگذاریم.

 برای ادامه مقاله به لینک حاشیه با عنوان ( فرهنگ و آ ینده ما) مراجعه شود

۸/۸/۸۸ و میلاد هشتمین امام شیعیان مبارک باد .  حتما  در دعاهایتان در این روز تردید نکنید

مشهور است که از امام صادق(َع) پرسیدند چگونه می توان حق را شناخت . چطوری می توانیم بفهمیم حق با کیست ؟. ظاهرا هر کس را که می بینی خود را برحق می داند طوری که گاهی انسان در سرگردانی و حیرانی می ماند. چه کسی درست می گوید؟ کدام مسیر مسیر درستی است؟ کدام شخصیت و جناح و دسته بر حق است ؟ امام صادق (ع) فرمودند اشکال کار اینگونه آدم ها این است که حق و حقیقت را با افراد می سنجند در صورتی که راه درست این است که افراد راباید با حق و حقیقت سنجید . بزرگ بودن و لباس دین پوشیدن و القاب آنچنانی داشتن معیاری برای حق بودن و حق گفتن نیست. حق آن است که قادر متعال در ذات انسانها به امانت گذاشته و در لوح خود بر بنده اش حضرت خاتم (ص) ابلاغ نموده و اگر بنا بود انسانی را هرچند بزرگ حق بدانیم و گناهان بیشمارش را با تملق و ریا و توجیه صواب بدانیم که قادر مطلقی برای تعیین شاخص حق نیاز نبود . اگر کسی هر چند بزرگ و درظاهرمتشرع معیارهای انسانی و عقلی و دینی را رعایت نکند مثلا دروغ بگوید . خون انسانهای بی گناه را بریزد و غیبت بکند . تهمت بزند . و ..... آیا می توان او را حق دانست یقینا نمی توان .و من فکر می کنم دلیل اینکه بعد از رحلت پیغمبراکرم(ص) مردم گمراه شدند به این دلیل بود که حق را با انسانهای بزرگ سنجیدند و نه انسانهای بزرگ را با حق و حقیقت . حواسمان باشد گول نخوریم .

گفتم : خداي من ، دقايقي بود در زندگانيم که ھوس مي کردم سر سنگينم راکه پر از دغدغھا ي ديروز بود و ھراس فردا ،بر شانه ھاي صبورت بگذارم و آرام برايت بگويم و بگريم ، در آن لحظات شانه ھاي تو کجا بود ؟ گفت: عزيز تر از ھر چه ھست ، تو نه تنھا در آن لحظات دلتنگي که در تمام لحظات بودنت بر من تکيه کرده بودي ، من آني خود را از تو دريغ نکرده ام که تو اينگونه ھستي .
من ھمچون عاشقي که به معشوق خويش مي نگرد ، با شوق تمام لحظات بودنت را به نظاره نشسته بودم .
گفتم : پس چرا راضي شدي من براي آن ھمه دلتنگي ، اينگونه زار بگريم ؟
گفت : عزيزتر از ھر چه ھست ، اشک تنھا قطره اي است که قبل از آنکه فرود آيد عروج مي کند ،اشکھايت به من رسيد
و من يکي يکي بر زنگارھاي روحت ر يختم تا باز ھم از جنس نور باشي و از حوالي آسمان ، چرا که تنھا اينگونه مي شود تا ھميشه شاد بود .
گفتم : آخر آن چه سنگ بزرگي بود که بر سر راھم گذاشته بودي ؟
گفت : بارھا صدايت کردم ، آرام گفتم از اين راه نرو که به جايي نمي رسي ، تو ھرگز گوش نکردي و آن سنگ بزرگ فرياد بلند من بود ،که عزيز از ھر چه ھست از اين راه نرو که به ناکجاآباد ھم نخواھي رسيد .
گفتم : پس چرا آن ھمه درد در دلم انباشتي ؟
گفت : روزيت دادم تا صدايم کني ، چيزي نگفتي ، پناھت دادم تا صدايم کني ، چيزي نگفتي ،
بارھا گل برايت فرستادم ، کلامي نگفتي ، مي خواستم برايم بگويي .آخر تو بنده ي من بودي چاره اي نبود جز نزول درد که تو تنھا اينگونه شد که صدايم کردي .
گفتم : پس چرا ھمان بار اول که صدايت کردم درد را از دلم نراندي ؟
گفت : اول بار که گفتي خدا آنچنان به شوق آمدم که حيفم آمد بار دگر خداي تو را نشنوم ، تو باز گفتي خدا و من مشتاق تر براي شنيدن خدايي ديگر ، من اگر  بعد از علاج درد بر خدا گفتن اصرار مي کردی ھمان بار اول شفايت مي دادم .
گفتم :مھربانترين خدا ، دوست دارمت ...
گفت : عزيز تر از ھر چه ھست من دوست تر دارمت ...

آنچه در بلاغت و فصاحت از طرف خداوند کریم به لسان خاتم پیامبرانش جاری ساخت و نفخت فیه من روحی بود که من دوستداربنده ای از جنس خودم هستم. آنگونه که در صفات متعالی او ذره ای خلل نباشدآنگونه که من هستم. پس بنده ام را با این صفات ساخته ام و دوستش دارم چون ساخته من است و همین نکته از مو باریکتر  است که  منصور را حلاج میسازد و او را بر سر دار میفرستد و گرنه آنکه رااسرار حق آموختند  مهر کردند و دهانش دو ختند . عزیز من، من و تو میتوانیم حلاج باشیم یا هرجور دیگر. پس من همان هستم که باید  باشم و تو آنگونه ای چون باید آنگونه باشی و دیگران هم به همین شکل . اما یک نکته قابل تامل این است که هر انسان آزاده ای دنبال آرمانشهری از جنس شهر خدائی میگرد د چون طبیعتش بر اساس تضاد و تقابل است و همودر تائید حرف من فرمود ما شما را ازجنس مرد و زن و قبیله قبیله و قوم قوم ساختیم . حرف زیاد است و حوصله و وقت من کم . و اما کجا هستم را بایدقائدتا منطق شما را بپذیرم که نسبیت مکان و زمان مهم ترین اصل ذکر و بیان است پس لاجرم محکوم زمان و مکانیم چون جبر زمان و مکان شما و من را مجبور به سکوت یا فریاد می کند . عزت زیاد

آنقدر خودم را مشغول کرده ام که از بهترین دوستانم غافل شده ام . نمی دانم چرا ؟ فقط این را می دانم که گاهی از فکر کردن برای بعضی از ناملایمات و نامرادی ها فرار می کنم . ذهنم را به چیزی مشغول می کنم تا بلکه از عذاب فکر کردن در مورد بعضی از نابخردی هاخلاص شوم . وبرای همین است که بعضی موقع ها عزیزترین دوستانم را فراموش می کنم . خدا می داند این بغض فرو خورده  من کی سر باز می کند . شاید برای همیشه پا بر جا باشد و روز به روز حتی آنهائی که خیلی دوستشان می دارم را هم از من آزرده سازد . فقط در پاسخ به عزیزی که از من درخواستی نموده بود می گویم . مدتی است که خاموشی را با فراموشی  ممزوج نموده ام تا بلکه چراغی بیابم تا در زیر نورش آرام بگیرم غافل از آنکه (کز دیو و دد مللولم و انسانم آرزوست ) معذرتم را بپذیر که ( گنگ بودن به از لنگ بودن )                    من گنگ خواب دیده و عالم تمام کر                      من عاجزم ز گفتن و خلق از شنیدنش             

کس را چه زور و زهره که وصف علی کند  جبار در مناقب او گفت هل اتی

شیعه بودن در ظاهر ساده و در باطن مشکل است . شیعه علی بودن و دم از علی زدن و روزش را گرامی داشتن و برایش به سر و صورت زدن یک طرف قضیه است و فکر علی و مرام و راهش را ادامه دادن یک طرف دیگر . و فقط قسمت کوچکی از نامه اش به مالک :

اى مالك، بدان كه تو را به بلادى فرستاده‏ام كه پيش از تو دولتها ديده، برخى‏دادگر و برخى ستمگر.و مردم در كارهاى تو به همان چشم مى‏نگرند كه تو دركارهاى واليان پيش از خود مى‏نگرى و درباره تو همان گويند كه تو درباره‏آنها مى‏گويى و نيكوكاران را از آنچه خداوند درباره آنها بر زبان مردم جارى ساخته،توان شناخت.

بايد بهترين اندوخته‏ها در نزد تو،اندوخته كار نيك باشد.پس زمام هواهاى نفس خويش فروگير و بر نفس خود،در آنچه براى او روا نيست،بخل بورزكه بخل ورزيدن بر نفس،انصاف دادن است در آنچه دوست دارد يا ناخوش‏مى‏شمارد.مهربانى به رعيت و دوست داشتن آنها و لطف در حق ايشان را شعاردل خود ساز.چونان حيوانى درنده مباش كه خوردنشان را غنيمت‏شمارى،زيراآنان دو گروهند يا همكيشان تو هستند يا همانندان تو در آفرينش.از آنها خطاهاسر خواهد زد و علتهايى عارضشان خواهد شد و،بعمد يا خطا،لغزشهايى كنند،پس،از عفو و بخشايش خويش نصيبشان ده،همانگونه كه دوست دارى كه خداوندنيز از عفو و بخشايش خود تو را نصيب دهد.زيرا تو برتر از آنها هستى و،آنكه تو را بر آن سرزمين ولايت داده،برتر از توست و خداوند برتر از كسى است‏كه تو را ولايت داده است.ساختن كارشان را از تو خواسته و تو را به آنها آزموده‏است.

  RSS